منهای بورس

بودجه سال 99: بررسی لایحه و تحلیل

بودجه سال 99 در حالی به مجلس ارائه شد که تورم افسار گسیخته طی چند سال اخیر به شدت از قدرت خرید مردم کاسته است و نیاز به طرح های حمایتی بیش از پیش احساس می گردد، از طرفی کشور در شرایطی قرار گرفته که تحریم های بین المللی به شدت بر اقتصاد کشور سایه انداخته و در نهایت موجب کاهش درآمد های ناشی از فروش نفت شده است از این رو دولت برای جبران کسری بودجه خود تنها دو راه پیش روی خود می بیند، افزایش شدید درآمدهای مالیاتی و روی آوردن بیشتر به استقراض از مردم و بانک مرکزی. در صورتی که این استقراض از بانک مرکزی صورت بگیرد می تواند منجر به رشد بیش از پیش تورم گردد که به نظر می رسد این مهم آثار زیان بار بیشتری بر اقتصاد ایران داشته باشد.

بررسی کلیات بودجه

کل منابع بودجه سال 99 کشور، 19.88 هزار هزار میلیارد ریال خواهد بود که این عدد نسبت به سال گذشته رشد بیش از 16 درصدی را تجربه کرده است، از رقم کل بودجه در سال 1399، حدود 5.6 هزار هزار میلیارد ریال مربوط به منابع بودجه عمومی است که حدود 28 درصد از کل منابع بودجه را به خود اختصاص داده است و با رشد حدود 18 درصدی نسبت به سال گذشته محاسبه شده است. بدیهی است که وقتی ما از بودجه صحبت میکنیم در مورد همین 28 درصد صحبت کرده ایم چرا که در مورد 72 درصد بقیه در یعنی منابع شرکت های دولتی و موسسات جزئیات در هیچ سالی جزئیات ارائه نمی شود. نمودار زیر روند تغییرات کل منابع بودحه کشور را از سال 1390 تا کنون نشان می دهد:

منابع بودجه سال 99 کشور

بودجه سال 99 عمومی دولت

1) درآمد ها

مجموع درآمد های دولت در لایجه بودجه سال 99، 2.61 هزار هزار میلیارد ریال برآورد شده است که نسبت به سال گذشته بیش از 25 درصد افزایش یافته است. از مجموع درآمد فوق الذکر درآمد های مالیاتی سهم 75 درصدی دارند و باقی 25 درصد مربوط به سایر درآمد های نظیر درآمد حاصل از مالکیت دولت، درآمد های متفرقه، درآمد حاصل از فروش کالا و خدمات و سایر می باشد. درآمد های مالیاتی 1.95 هزار هزار میلیارد ریال برآورد شده است که نسبت به سال گذشته افزایش حدود 27 درصدی را نشان می دهد.

اما با توجه به رشد شدید هزینه ها، به نظر می رسد بسیاری از شرکت ها در سال آینده با کاهش سود آوری مواجه باشند از سوی دیگر با توجه به کوچکتر شدن روز به روز اقتصاد کشور به نظر می رسد تعداد بنگاه های اقتصادی نیز رشد چندانی تجربه نکند از همین رو در صورتی که سرفصل های جدیدی برای شناسایی مالیات مشخص نشود، پیش بینی می شود درآمد مالیاتی برآورد شده در سال 99، محقق نگردد.

2) هزینه ها

مجموع هزینه های جاری دولت در سال آتی 3.67 هزار هزار میلیارد ریال برآورد شده است که نسبت به سال گذشته رشد بیش از 14 درصدی داشته است، هزینه های حقوق و دستمزد کارکنان از 0.95 هزار هزار میلیارد ریال در سال گذشته به بیش از 1.13 هزار هزار میلیارد ریال رسیده و همانند سال های گذشته شاهد رشد قابل توجه در هزینه های بازنشستگی کارکنان دولت هستیم. با توجه به تمامی نکاتی که ذکر شد میتوان دریافت که هزینه های جاری دولت به شدت شرایط نا مناسبی داشته و بودجه 99 کشور کاملا هزینه محور است. در نهایت قابل ذکر است ارقام درآمد ها و هزینه ها در سال جاری نشان از کسری بودجه عملیاتی بیش از هزار هزار میلیارد ریال در سال پیش رو دارد.

3) واگذاری دارایی های سرمایه ای در بودجه سال 99

این سرفصل درآمدی در سال های گذشته عمدتا ناشی از فروش نفت بوده است اما در سال جاری درآمد فروش نفت تنها 483 هزار میلیارد ریال برآورد شده است که نسبت به سال گذشته کاهش 66 درصدی را نشان می دهد، از طرفی دیگر منابع حاصل از فروش و واگذاری اموال دولتی طی افزایشی چشمگیر از 45 هزار میلیارد ریال به 495 هزار میلیارد رسیده است که نشان از عزم جدی دولت برای فروش اموال خود دارد. این نکته می تواند به رویکرد مثبت دولت نسبت به بازار سرمایه به عنوان بازاری برای فروش دارایی هایی خود اشاره کند. نکته قابل تامل در فروش نفت این است که اگر چه در این سرفصل درآمدی درآمد ناشی از فروش نفت به شدت کاهش یافته اما در بخش دیگری شاهد استقراض از صندوق توسعه ملی هستیم که در ادامه به آن اشاره خواهد شد.

با توجه به محاسبات انجام شده صادرات روزانه نفت یک میلیون بشکه در نظر گرفته شده است که با توجه به متوسط 55 دلار به ازای هر بشکه اعداد اعلامی محقق می شود. با توجه به داده های موجود به نظر نمی رسد که کشور بتواند روزانه بیش از 500 هزار بشکه نفت بفروشد که با توجه به کاهش قیمت نفت به نظر کسری بودجه سال 99 از این محل تشدید خواهد شد.

4) تملک دارایی های سرمایه ای

این سرفصل هزینه ای در سال جاری به حدود 703 هزار میلیارد ريال رسیده است که نشان از رشد حدود 14 درصدی دارد. این بخش از بودجه به نوعی بیانگر بودجه عمرانی دولت می باشد که در سال های گذشته درصد تحقق آن به سختی به بیش از 30 درصد رسیده است. از مجموع این هزینه در بودجه، 504 هزار میلیارد آن به ساخت ساختمان ها و سایر متحدثات تعلق دارد و ماشین آلات و تجهیزات سهم 100 هزار میلیارد ریالی به خود اختصاص داده است.

5) واگذاری دارایی های مالی

این سرفصل درآمدی برای پوشش کسری بودجه، پیش بینی درآمدی معادل 1.24 هزار هزار میلیارد ریال داشته است که نسبت به سال گذشته رشد حدود 145 درصدی را نشان می دهد. 800 هزار میلیارد ریال منابع حاصل ازفروش اسناد خزانه اسلامی است که با موظف کردن بانک ها به خرید آن حداقل تا 50 درصد ذخیره قانونی نزد بانک مرکزی و صندوق های درآمد ثابت حداقل به میزان 50 درصد منابع، بازار فروش آن را مشخص کرده است.

از طرفی 302 هزار میلیارد ریال منابع از صندوق توسعه ملی استقراض می شود که نشان میدهد عملا در سال جاری از محل فروش نفت وجهی به صندوق مذکور واریز نمی شود و این استقراض مجموع درآمد شناسایی شده از محل فروش نفت را به 785 هزار میلیارد ریال می رساند که نسبت به پیش بینی سال گذشته کاهش 55 درصدی را نشان میدهد. حال نگارنده معتقد است پیش بینی مجموعا محقق نشده و موجب تشدید کسری بودجه سال 99 و به تبع آن رشد بیشتر تورم به جهت چاپ پول خواهد شد.

6) تملک دارایی های مالی

هزینه 470 هزار میلیارد ریال برآورد شده برای تملک دارایی های مالی در سال 1399 پیش بینی شده است که نسبت به سال گذشته 88 درصد افزایش یافته است. در سال های اخیر اهتمام دولت به فروش اوراق مالی سبب شده روز به روز تسویه اوراق نیز منابع بیشتری طلب کند.

یارانه ها در بودجه سال 99

 کل منابع و مصارف یارانه ها در سال پیش رو بیش از 2.5 هزار هزار میلیارد ریال برآورد شده است که در ادامه به صورت اجمالی منابع و مصارف آن شرح داده خواهد شد:

  • منابع: عمده دریافتی ها ناشی از فروش داخلی و صادراتی فرآورده های نفتی، گاز طبیعی، فروش برق به مشترکین، سوخت نیروگاه ها، خوراک میعانات گازی پتروشیمی ها و منابع حاصل از فروش آب می باشد.
  • مصارف: عمده پرداختی ها صرف مبالغ مصرف شده در خزانه داری کل کشور، بخش پالایش و پخش فرآورده های نفتی، نفت، گاز، آب و مصارف هدفمندی یارانه های می باشد. به عنوان مثال یارانه نقدی پرداختی 428هزار میلیارد ریال پیش بینی شده که این عدد در سال قبل 480 هزار میلیارد ریال بوده است.

نتیجه گیری

با توجه به تمام نکاتی که در سطور بالا بیان شد، به نظر می رسد بودجه سال 99 ارائه شده بیانگر شرایط فعلی کشور نمی باشد و شرایط حاد اقتصادی کشور را در نظر نگرفته است. با توجه به مبالغ و اعداد ارائه شده در بودجه به نظر می رسد کشور در سال پیش رو با کسری شدید بودجه رو به رو باشد مگر اینکه گشایشی در تحریم ها به وجود بیاید. 

اخبار بودجه سال 99 در سایت مجلس شورای اسلامی
تحلیل بنیادی شرکتها
تحلیل تکنیکال شرکتها
آموزشهای پایه بورس اوراق بهادار
بررسی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار

برچسب ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن